اکتشاف و پردازش هوشمند دانش

اکتشاف و پردازش هوشمند دانش

چالش‌های حقوقی هوش مصنوعی و مدیریت داده‌های زیستی ورزشکاران: مرزهای مالکیت، رضایت‌نامه و حفظ حریم خصوصی در ورزش حرفه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مجتبی قربانی آسیابر 1
مرتضی قربانی آسیابر 2
علیرضا قربانی آسیابر 2
1 پسا دکترای گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه پیام نور، قزوین، ایران
2 دانشگاه پیام نور، قزوین، ایران
10.30508/kdip.2025.537239.1149
چکیده
در عصر جدید ورزش حرفه‌ای، بهره‌گیری از فناوری هوش مصنوعی و ابزارهای جمع‌آوری داده‌های زیستی (Biometric Data) به‌منظور بهبود عملکرد و پیشگیری از آسیب‌ها رشد چشمگیری داشته است. با این حال، این روند همراه با چالش‌های حقوقی و اخلاقی پیچیده ازجمله تعیین مالکیت داده‌ها، ضرورت اخذ رضایت معتبر از ورزشکاران و حفاظت از حریم خصوصی آنان مواجه شده است. ضرورت پژوهش حاضر، خلأ استانداردهای شفاف و فراگیر در حوزه مدیریت داده‌های زیستی ورزشکاران در سطوح ملی و بین‌المللی است.هدف این پژوهش، تحلیل جامع مشکلات حقوقی ناشی از استفاده هوش مصنوعی در مدیریت داده‌های زیستی ورزشکاران و ارائه راهکارهای عملی برای برقراری تعادل میان منافع باشگاه‌ها و حقوق حیاتی ورزشکاران است. مطالعه با روش تحلیلی-توصیفی و مرور تطبیقی قوانین شاخص (مانند GDPR و BIPA) و قراردادهای ورزشی انجام شده و از داده‌های میدانی شامل پرسش‌نامه و تحلیل قرارداد نمونه برای اعتباربخشی استفاده شده است. کاربرد آزمون‌های آماری نظیر رگرسیون لجستیک و تحلیل واریانس جهت تعیین تأثیر عوامل جمع‌آوری داده‌ها بر رضایت‌مندی ورزشکاران، یافته‌های پژوهش را مستند ساخته است.نتایج نشان می‌دهد که فقدان روندهای استاندارد در اخذ رضایت و مالکیت داده‌ها، باعث افزایش تنش‌های قراردادی و تردیدهای حریم خصوصی شده است. ارائه چارچوب حقوقی شفاف و الزام‌آور جهت مدیریت داده‌ها و تسهیل استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی پیشنهاد می‌شود. نوآوری مقاله در تمرکز بر اشتراک فناوری‌محور حقوق ورزشی، بهره‌گیری از تحلیل آماری پیشرفته و ارائه چارچوب‌های قابل پیاده‌سازی برای ورزش حرفه‌ای است.
کلیدواژه‌ها
هوش مصنوعی
داده زیستی
رضایت داده
مالکیت داده‌ها
حریم خصوصی