مٰؤسسه آموزش عالی فردوس اکتشاف و پردازش هوشمند دانش 2783-3607 6 20 2026 05 22 Providing a decentralized trust management framework for IoT networks ارائه چارچوب مدیریت اعتماد غیرمتمرکز برای شبکه‌های اینترنت اشیا 248425 10.30508/kdip.2026.562921.1170 FA علی احمدی رشادت خیابان ولیعصر پشت مترو مهدیه خیابان محلوجی قمی پلاک ۱۰۵ واحد یک 0009-0002-9999-5855 حمیدرضا غفاری دانشگاه آزاد واحد فردوس Journal Article 2025 11 29 in the modern Internet of Things (IoT) paradigm, the future vision of communication networks is based on the extensive interconnection of diverse computing devices with the aim of forming an integrated network infrastructure called the Internet of Things. Through the provision of a wide range of intelligent applications and tools with remote control capabilities, IoT holds significant potential to facilitate various aspects of human life. However, security in IoT networks, due to the intrinsic characteristics of this ecosystem—particularly the heterogeneity of nodes in terms of resources and capabilities—poses a considerable technical challenge [1]. Trust management, relying on mechanisms for computing and analyzing the mutual trust level between nodes, plays a pivotal role in enabling secure and reliable communications within these networks and allows network nodes to make informed, trust-based decisions. The main objective of distributed trust management systems is to predict the future behavior of nodes based on their past behavioral records. In this paper, a novel event-driven distributed trust management approach for IoT networks is presented. The proposed method consists of a four-component system that leverages hybrid trust evaluation, machine learning-based prediction, dynamic trust adjustment and updating, and secure dissemination of trust information. This approach calculates the trust level between IoT entities using a combination of direct experiences, neighborhood recommendations, and behavior prediction. Simulation results indicate that, compared to the DDTMS method, the proposed approach achieves faster convergence, requires fewer transactions to identify malicious nodes, and exhibits better resilience against on-off attacks and slander attacks. Keywords: Internet of Things, Trust Management, Distributed Trust Management, Trust Evaluation. در رویکرد نوین اینترنت اشیا (IoT)، چشم‌انداز آتی شبکه‌های ارتباطی بر پایه اتصال گسترده دستگاه‌های محاسباتی متنوع با هدف تشکیل یک زیرساخت شبکه‌ای یکپارچه به نام اینترنت اشیا ترسیم گردیده است. اینترنت اشیا، از طریق ارائه طیف وسیعی از برنامه‌ها و ابزارهای هوشمند با قابلیت کنترل از راه دور، پتانسیل چشمگیری در راستای تسهیل جنبه‌های گوناگون زندگی بشری دارا می‌باشد. با این حال، امنیت در شبکه‌های اینترنت اشیا، به‌واسطه ویژگی‌های ذاتی این اکوسیستم، به‌ویژه ناهمگونی گره‌ها از منظر منابع و قابلیت‌ها، به عنوان یک چالش فنی قابل توجه مطرح است [1]. مدیریت اعتماد، با اتکا به ساز و کارهای محاسبه و تحلیل سطح اعتماد متقابل بین گره‌ها، نقش محوری در تسهیل ارتباطات امن و معتبر در این شبکه‌ها ایفا می‌کند و امکان اتخاذ تصمیمات آگاهانه و مبتنی بر اعتماد را برای گره‌های شبکه فراهم می‌سازد. هدف اصلی سیستم‌های مدیریت اعتماد توزیع‌شده، پیش‌بینی رفتارهای آتی گره‌ها بر مبنای سوابق رفتاری پیشین آن‌ها است. در این مقاله، یک روش نوین مدیریت اعتماد توزیع‌شده و رویداد محور برای شبکه‌های اینترنت اشیا ارائه شده است. روش پیشنهادی شامل یک سامانه چهار جزئی است که از ارزیابی اعتماد هیبرید، پیش‌بینی مبتنی بر یادگیری ماشین، تنظیم پویا و به‌روزرسانی اعتماد و انتشار امن اطلاعات اعتماد بهره می‌برد. این روش، سطح اعتماد بین اشیا را با استفاده از ترکیبی از تجربیات مستقیم، توصیه‌های همسایگی و پیش‌بینی رفتار محاسبه می‌کند. نتایج حاصل از شبیه‌سازی، حاکی از آن است که روش پیشنهادی در مقایسه با روش DDTMS، از سرعت همگرایی بالاتر و تعداد تراکنش‌های کمتری جهت شناسایی گره‌های مخرب برخوردار بوده و همچنین، در برابر حملات روشن-خاموش و بدگویی، از سطح مقاومت مطلوب‌تری بهره‌مند است. کلیدواژه‌ها: اینترنت اشیا، مدیریت اعتماد، مدیریت اعتماد توزیع‌شده، ارزیابی اعتماد.