مٰؤسسه آموزش عالی فردوس اکتشاف و پردازش هوشمند دانش 2783-3607 6 20 2026 05 22 Designing the RCEI Reliability Index and Applying a Data Compression Algorithm Based on Polynomial Series to Optimize Energy Consumption in Cognitive Wireless Sensor Networks طراحی شاخص اتکاپذیری RCEI و به‌ کارگیری الگوریتم فشرده‌سازی داده مبتنی بر سری‌های چندجمله‌ای برای بهینه‌سازی مصرف انرژی در شبکه‌های حسگر بی‌سیم شناختی 248424 10.30508/kdip.2026.547213.1155 FA مجید شجاعی انور دانشگاه آزاد اسلامی همدان دانشکده فنی مهندسی Journal Article 2025 09 15 With the increasing expansion of the Internet of Things (IoT) in applications such as environmental monitoring, agriculture, and smart cities, wireless sensor networks (WSNs) have become the main data collection tools. Energy constraints and spectrum interference are important challenges for these networks. Combining cognitive radio (CR) with WSNs has led to the formation of cognitive wireless sensor networks (CR-WSNs) that have higher spectral efficiency, but due to spectrum sensing and channel selection, they face higher energy consumption and latency. Also, the large volume of sensor data increases traffic and reduces network lifetime. To solve these problems, the present study introduces a composite index called RCEI that combines criteria such as packet delivery rate, residual energy, link stability, spectrum availability, and latency in a weighted manner. The main innovation is the integration of this index with data compression based on polynomial series. Simulation results show that the proposed method increases the network lifetime, reduces energy consumption, and improves communication stability compared to reference methods.<br>The aim of this combination is to increase the network lifetime, improve communication stability, and optimize energy consumption in CR-WSN. Simulation results show that the proposed method achieves significant improvements in network lifetime, reduces energy consumption, increases packet delivery rate, and reduces end-to-end delay compared to reference methods. با گسترش روزافزون اینترنت اشیاء (IoT) در کاربردهایی چون پایش محیطی، کشاورزی و شهرهای هوشمند، شبکه‌های حسگر بی‌سیم (WSN) به ابزار اصلی جمع‌آوری داده تبدیل شده‌اند. محدودیت انرژی و تداخل طیفی از چالش‌های مهم این شبکه‌هاست. ترکیب رادیوی شناختی (CR) با WSN منجر به شکل‌گیری شبکه‌های حسگر بی‌سیم شناختی (CR-WSN) شده که بهره‌وری طیفی بالاتری دارند، اما به دلیل حس‌کردن طیف و انتخاب کانال، با مصرف انرژی و تأخیر بیشتری روبه‌رو می‌شوند. همچنین حجم بالای داده‌های حسگرها موجب افزایش ترافیک و کاهش طول عمر شبکه می‌گردد.<br>برای حل این مشکلات، پژوهش حاضر شاخصی ترکیبی به نام RCEI معرفی می‌کند که معیارهایی چون نرخ تحویل بسته، انرژی باقی‌مانده، پایداری لینک، دسترسی طیف و تأخیر را به‌صورت وزن‌دار ترکیب می‌نماید. نوآوری اصلی، ادغام این شاخص با فشرده‌سازی داده مبتنی بر سری‌های چندجمله‌ای است. نتایج شبیه‌سازی نشان می‌دهد روش پیشنهادی در مقایسه با روش‌های مرجع باعث افزایش طول عمر شبکه، کاهش مصرف انرژی و بهبود پایداری ارتباطات می‌کند