مٰؤسسه آموزش عالی فردوس اکتشاف و پردازش هوشمند دانش 2783-3607 5 19 2026 08 01 The relationship between strategic control and organizational competitive advantage in the information technology environment: a case study of the chabahar free zone organization رابطه کنترل راهبردی با مزیت رقابتی سازمان در سپهر فناوری اطلاعات (مطالعه موردی: سازمان منطقه آزاد چابهار) 247884 10.30508/kdip.2026.591213.1187 FA حسین رحمان سرشت استاد، مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران آرمینا میرزاده گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری، دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع)، خراسان رضوی، مشهد، ایران 0009-0002-8839-0789 Journal Article 2026 07 12 This study investigates the relationship between strategic control and organizational competitive advantage within the information technology sphere, using the Chabahar Free Zone Organization as a case study. In terms of purpose, the research is applied, and methodologically it adopts a descriptive-correlational design. The statistical population comprises 584 managers, experts, and employees of the Chabahar Free Zone Organization. Based on the Krejcie and Morgan table, the study selects a sample of 234 participants through stratified random sampling. The researchers collect data using a structured questionnaire and analyze them through Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) with SmartPLS 4 software. The findings indicate that strategic control exerts a positive and significant effect on information technology capabilities (β = 0.701, t = 23.869) and organizational competitive advantage (β = 0.793, t = 13.137). Furthermore, information technology capabilities positively and significantly influence competitive advantage (β = 0.449, t = 12.451). The coefficient of determination (R²) equals 0.732 for competitive advantage and 0.491 for information technology capabilities, demonstrating the model’s satisfactory explanatory power. These findings highlight that, within the information technology environment, strategic control not only directly enhances competitive advantage but also contributes to the development of sustainable competitive advantage by strengthening information technology capabilities. By integrating Simons’ Levers of Control framework, the Resource-Based View (RBV), and Dynamic Capabilities Theory, this study provides a deeper understanding of the mechanisms through which competitive advantage is created and sustained in free trade zones. هدف این پژوهش بررسی رابطه کنترل راهبردی با مزیت رقابتی سازمان در سپهر فناوری اطلاعات، با مطالعه موردی سازمان منطقه آزاد چابهار است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل ۵۸۴ نفر از مدیران، کارشناسان و کارکنان سازمان منطقه آزاد چابهار بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، ۲۳۴ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه ساختمند است و داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) و نرم‌افزار SmartPLS نسخه ۴ تحلیل می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که کنترل راهبردی اثر مثبت و معناداری بر قابلیت‌های فناوری اطلاعات (β=0.701, t=23.869) و مزیت رقابتی سازمان (β=0.793, t=13.137) دارد. قابلیت‌های فناوری اطلاعات نیز بر مزیت رقابتی اثر مثبت و معناداری دارد (β=0.449, t=12.451). ضریب تعیین برای متغیر مزیت رقابتی 732/0 و برای قابلیت‌های فناوری اطلاعات 491/0 به دست آمد که بیانگر قدرت تبیینی مناسب مدل است. این یافته‌ها تأکید می‌کنند که در سپهر فناوری اطلاعات، کنترل راهبردی نه تنها به صورت مستقیم بر مزیت رقابتی موثر است، بلکه با تقویت قابلیت‌های فناوری اطلاعات نیز به ایجاد مزیت رقابتی پایدار کمک می‌کند. پژوهش حاضر با تلفیق چارچوب اهرم‌های کنترل سیمونز، دیدگاه مبتنی بر منابع و نظریه قابلیت‌های پویا، درک عمیق‌تری از سازوکارهای ایجاد مزیت رقابتی در مناطق آزاد بدست می‌دهد.