مٰؤسسه آموزش عالی فردوس اکتشاف و پردازش هوشمند دانش 2783-3607 4 14 2024 11 21 Analysis and Alignment of Effective Reducing Factors in Energy Consumption Management in Educational Spaces بررسی و انطباق مؤلفه‌ها و شاخص‌های کاهش‌‌دهندۀ مؤثر بر مدیریت مصرف انرژی در فضای آموزشی 8 19 212691 10.30508/kdip.2025.481406.1118 FA فاطمه نیکنام کارشناسی ارشد معماری داخلی، مؤسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران. سیده مریم مجتبوی استادیار گروه معماری، مؤسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران. 0000-0001-9079-2977 Journal Article 2024 10 12 The reduction of fossil energy resources and the destructive environmental impacts caused by excessive energy consumption, particularly in the building sector, have highlighted the necessity of paying attention to energy consumption in the country. Studies and calculations regarding energy consumption in Iran show that approximately 30 to 35 percent of the country's total energy consumption is attributed to building usage, particularly public buildings such as educational facilities. Therefore, identifying the indicators and factors that contribute to reducing energy consumption in educational spaces is crucial for managing energy consumption. The research method is applied in terms of purpose and descriptive-correlational in terms of data collection, with an exploratory mixed-method approach. The qualitative research population includes previous studies, and using the meta-synthesis method and Sandelowski and Barroso’s seven-step process, the data were synthesized. In the quantitative section, the statistical population included 30 experts in architecture, design, and energy fields. The measurement tool in the quantitative section was a researcher-made questionnaire, and its validation was conducted through factor analysis using PLS software. The results show that the physical component, with a path coefficient of 0.653, the climate component, with a path coefficient of 0.569, the smart technology component, with a path coefficient of 0.427, and the governmental management component, with a path coefficient of 0.413, were ranked in terms of influence. The indicators of the physical component with the highest impact include form and geometry, location, materials, lighting, natural elements, spatial arrangement, open and semi-open spaces, and color, respectively, which prioritize reducing energy consumption. کاهش منابع انرژی فسیلی، اثرات مخرب زیست محیطی ناشی از مصرف زیاد انرژی به خصوص در بخش ساختمان، ضرورت توجه به مصرف انرژی در کشور را بیشتر کرده است. بررسی ها و محاسبات انجام شده در خصوص مصرف انرژی در ایران نشان می‌دهد که تقریبا 30 الی 35 درصد از کل انرژی مصرفی در کشور در حوزۀ مصارف ساختمانی به خصوص ساختمان‌های عمومی همچون مکان‌های آموزشی است. بنابراین، جهت مدیریت مصرف انرژی در فضاهای آموزشی، شناسایی شاخص‌ها و مؤلفه‌های مؤثر بر کاهش مصرف انرژی در پژوهش امری ضروری است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از منظر جمع‌آوری داده‌ها در میان مطالعات توصیفی، از نوع همبستگی و دارای روش تحقیق ترکیبی اکتشافی است. جامعۀ آماری در بخش کیفی شامل پژوهش‌های پیشین بوده که با استفاده از روش فراترکیب و از طریق هفت مرحلۀ سندلوسکی و باروسو، به ترکیب داده‌ها پرداخته شد. در بخش کمی، جامعۀ آماری شامل 30 نفر از اساتید معماری، طراحان و رشتۀ انرژی بوده‌اند. ابزار اندازه‌گیری در بخش کمی، پرسشنامۀ محقق ساخته است که به درستی آزمایی آن از روش تحلیل عاملی با استفاده از نرم‌افزار PLS انجام شد. نتایج نشان می‌دهد که مؤلفۀ کالبدی با ضریب مسیر 0.653، مؤلفۀ اقلیم با ضریب مسیر 0.569، مؤلفۀ هوشمندسازی با ضریب مسیر 0.427 و مؤلفۀ مدیریت دولتی با ضریب مسیر 0.413 به ترتیب اثرگذاری الویت‌بندی شدند. شاخص‌های مؤلفۀ کالبدی با بیشترین میزان تأثیر به ترتیب فرم و هندسه، موقعیت قرارگیری، مصالح، نورپردازی، عناصر طبیعی، قرارگیری فضاها، فضای باز و نیمه‌باز، رنگ بر روی کاهش مصرف انرژی الویت دارند. http://www.kdip.ir/article_212691_a331072aed6d69fef95e852c9d416612.pdf