اکتشاف و پردازش هوشمند دانش

اکتشاف و پردازش هوشمند دانش

بررسی و انطباق مؤلفه‌ها و شاخص‌های کاهش‌‌دهندۀ مؤثر بر مدیریت مصرف انرژی در فضای آموزشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد معماری داخلی، مؤسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران.
2 استادیار گروه معماری، مؤسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران.
چکیده
کاهش منابع انرژی فسیلی، اثرات مخرب زیست محیطی ناشی از مصرف زیاد انرژی به خصوص در بخش ساختمان، ضرورت توجه به مصرف انرژی در کشور را بیشتر کرده است. بررسی ها و محاسبات انجام شده در خصوص مصرف انرژی در ایران نشان می‌دهد که تقریبا 30 الی 35 درصد از کل انرژی مصرفی در کشور در حوزۀ مصارف ساختمانی به خصوص ساختمان‌های عمومی همچون مکان‌های آموزشی است. بنابراین، جهت مدیریت مصرف انرژی در فضاهای آموزشی، شناسایی شاخص‌ها و مؤلفه‌های مؤثر بر کاهش مصرف انرژی در پژوهش امری ضروری است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از منظر جمع‌آوری داده‌ها در میان مطالعات توصیفی، از نوع همبستگی و دارای روش تحقیق ترکیبی اکتشافی است. جامعۀ آماری در بخش کیفی شامل پژوهش‌های پیشین بوده که با استفاده از روش فراترکیب و از طریق هفت مرحلۀ سندلوسکی و باروسو، به ترکیب داده‌ها پرداخته شد. در بخش کمی، جامعۀ آماری شامل 30 نفر از اساتید معماری، طراحان و رشتۀ انرژی بوده‌اند. ابزار اندازه‌گیری در بخش کمی، پرسشنامۀ محقق ساخته است که به درستی آزمایی آن از روش تحلیل عاملی با استفاده از نرم‌افزار PLS انجام شد. نتایج نشان می‌دهد که مؤلفۀ کالبدی با ضریب مسیر 0.653، مؤلفۀ اقلیم با ضریب مسیر 0.569، مؤلفۀ هوشمندسازی با ضریب مسیر 0.427 و مؤلفۀ مدیریت دولتی با ضریب مسیر 0.413 به ترتیب اثرگذاری الویت‌بندی شدند. شاخص‌های مؤلفۀ کالبدی با بیشترین میزان تأثیر به ترتیب فرم و هندسه، موقعیت قرارگیری، مصالح، نورپردازی، عناصر طبیعی، قرارگیری فضاها، فضای باز و نیمه‌باز، رنگ بر روی کاهش مصرف انرژی الویت دارند.
کلیدواژه‌ها

1.      حسن خوئی، الهه، رضوانی، علیرضا، احمدی، وحید، حاج اربابی، فاطمه. (1401)، بررسی و انطباق مؤلفه‌ها و شاخص‌های سنجش میزان خلاقیت در اثر معماری، ماهنامۀ علوم روانشناختی، 21(111)، 610-593.
2.      خداکرمی، جمال، قبادی، پریسا، (1395)، بهینه‌سازی مصرف انرژی در یک ساختمان اداری مجهز به سیستم مدیریت هوشمند، نشریۀ علمی پژوهشی مهندسی و مدیریت انرژی، 6(2) 23-12.
3.      رائی نائینی، محسن محمد، جلیلی، مجتبی، باستانی، سعید، خمسه، سارا. (1402)، سلول‌های خورشیدی چاپی، چاره غیرقابل انکار بحران جهانی انرژی، نشریۀ علمی مطالعات در دنیای رنگ، 406-377.
4.      زارعی، رضا، (1395)، ارزیابی و بهینه‌سازی مصرف انرژی مجتمع اطلس کلینیک کرمان(بخش تجاری، طبقات همکف، اول و دوم)، بر مبنای اصول و پارامترهای طراحی انرژی کارا با تکیه بر شبیه‌سازی و تحلیل انرژی ساختمان، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد دانشکدۀ علم و هنر.
5.      زینلی خراجی، آذر، نیک قدم، نیلوفر، مفیدی شمیرانی، سید مجید، (1400)، راهکارهای معماری جهت کاهش انرژی نهفته در اجرای ساختمان مسکونی در بندرعباس، فصلنامه مسکن و محیط روستا، 176، 114-103.
6.      شیرزاد کبریا، (1392)، «بررسی ابعاد و مؤلفه‌های مدیریت بحران به منظور ارائۀ راهکار مناسب برای مدارس متوسطه تهران»، فصلنامۀ علمی-پژوهشی تحقیقات مدیریت آموزشی، 4(4)، 118-84.
7.      عباییان، عبدالحمید، حاجی محمدی، محمود. (1387)، مدیریت انرژی، اولین کنفرانس پتروشیمی ایران.
8.      غفاری،حسن علی. کرباسی، عبدالرضا. رجبی، علی اصغر. (1396). مدیریت سبز براساس استراتژی محیط زیست، بهداشت، ایمنی وانرژی.
9.      فتحلیان، افشین، کارگر شریف آباد، هادی، (1398)، بررسی تأثیر راهکارهای مختلف بهینه‌سازی انرژی در رده‌بندی انرژی ساختمان به وسیله نرم‌افزار دیزاین بیلدر) مطالعه موردی: ساختمان اداری) ، نشریه علوم و تکنولوژی محیط زیست، 22(7)، 214-119.
10.  قدسی، فاطمه، (1398)، ارائه راهکارهای طراحی جداره خارجی با هدف بهینه سازی مصرف انرژی، نمونه معماری مسکونی با ارتفاع متوسط (5 طبقه) در شهر اصفهان)، پایان نامه ارشد، دانشکدۀ هنر و معماری یزد.
11.  قمیشی، آرش، (1383)، سیستم مدیریت انرژی ایران، همایش ملی توسعۀ فناوری در صنعت نفت.
12.  مهدوی‌نژاد، محمدجواد. (1399)، رویکرد طراحی-مبنا به مصرف هوشمندانۀ انرژی در نظریۀ معماری سرآمد، فصلنامۀ علمی پژوهشی نقش جهان، 10(2)، 83-75.
13.  نورانی، اکرم، رحیمی، محمود، میرباقری جم، محمد. (1400). بررسی تأثیر انواع انرژی‌های تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر بر رفاه اقتصادی در ایران، فصلنامۀ علمی انرژی‌های تجدیدپذیر و نو، 1(9)، 68-61.
14.                        Alam, M., & Devjani, M. R. (2021). Analyzing energy consumption patterns of an educational building through data mining. Journal of Building Engineering44, 103385.
15.    Doulos, L. T., Kontadakis, A., Madias, E. N., Sinou, M., & Tsangrassoulis, A. (2019). Minimizing energy consumption for artificial lighting in a typical classroom of a Hellenic public school aiming for near Zero Energy Building using LED DC luminaires and daylight harvesting systems. Energy and Buildings, 194, 201-217.
16.    Gajdzik, B., Wolniak, R., Nagaj, R., Žuromskaitė-Nagaj, B., & Grebski, W. W. (2024). The influence of the global energy crisis on energy efficiency: A comprehensive analysis. Energies, 17(4), 947.
17.    Ghafaria HA, Karbassi A, Rajabi AA. (2017). Green Schools based on Environmental, Health, Safety and Energy Strategy. Environmental Energy and Economic Research. 1(2):239-48.
18.    Goodarzi G, Razavian Amiri S. The Role of Renovation in Environmental Quality of Urban Places with Emphasis on Eco-Schools. International Journal of Urban Management and Energy Sustainability. 2017;1(4):73-84.
19.    Lourenço, P., Pinheiro, M. D., & Heitor, T. (2019). Light use patterns in Portuguese school buildings: User comfort perception, behaviour and impacts on energy consumption .Journal of Cleaner Production, 228, 990-1010.
20.    Santamouris, M., Mihalakakou, G., Patargias, P., Gaitani, N., Sfakianaki, K., Papaglastra, M., ... & Zerefos, S. (2007). Using intelligent clustering techniques to classify the energy performance of school buildings. Energy and buildings, 39(1), 45-51.